grupa ludzi pracująca
5.11.2026 Outsourcing kadr

Związki zawodowe i rady pracowników. Jakie zmiany w komunikacji? 


Nowe przepisy dopuszczają e-mail w większej liczbie spraw, ale nie znoszą wszystkich wymogów formalnych. Sprawdź, kiedy wystarczy forma dokumentowa, kiedy potrzebne jest porozumienie ze związkiem zawodowym, a kiedy akceptacja rady pracowników. 

Najważniejsze informacje w skrócie: od 30 października 2026 r. w wybranych sprawach można korzystać z formy dokumentowej lub elektronicznej. Nie oznacza to jednak, że pracodawca może jednostronnie przenieść całą korespondencję ze związkami zawodowymi i radą pracowników na e-mail. 

Co dokładnie zmienia ustawa z 4 września 2026 r.? 

Ustawa z 4 września 2026 r. (Dz.U. z 2026 r. poz. 1340), ogłoszona 15 października, weszła w życie 30 października 2026 r. Nowelizuje ustawę o związkach zawodowych oraz ustawę o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji. Jej zakres jest konkretny: dotyczy formy wybranych wniosków i informacji, a nie wszystkich czynności z zakresu zbiorowego prawa pracy. 

Kiedy pracodawca może skorzystać z e-maila? Praktyczna mapa zmian 

Czynność Co dopuszcza nowelizacja Warunek / uwaga 
Wniosek związku zawodowego o liczbę osób stanowiących kadrę kierowniczą Wniosek pisemny, dokumentowy albo elektroniczny Pracodawca odpowiada w ciągu 7 dni; sam wniosek nie wymaga uprzedniego porozumienia. 
Informacja o liczbie osób stanowiących kadrę kierowniczą przekazywana związkowi zawodowemu Powiadomienie na piśmie; możliwa jest także forma dokumentowa albo elektroniczna Forma dokumentowa lub elektroniczna wymaga postanowienia w układzie zbiorowym pracy lub w porozumieniu z organizacją związkową. 
Informacja o przejściu zakładu pracy na innego pracodawcę przekazywana związkowi zawodowemu Możliwa także forma dokumentowa albo elektroniczna Forma dokumentowa lub elektroniczna wymaga postanowienia w układzie zbiorowym pracy lub w porozumieniu z organizacją związkową. 
Wniosek rady pracowników o informacje określone w art. 13 ust 1 ustawy o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji Wniosek pisemny; możliwa jest również forma dokumentowa albo elektroniczna Nowelizacja art. 13 ust. 2 ustawy o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji. 
Informacje przekazywane radzie przez pracodawcę Forma pisemna, dokumentowa albo elektroniczna Wybór formy wymaga uprzedniej akceptacji rady pracowników. 

Związki zawodowe: wniosek e-mailem, odpowiedź w odpowiedniej formie 

Informacja o kadrze kierowniczej: termin 7 dni 

Art. 32 ust. 9¹ ustawy o związkach zawodowych dotyczy powiadomienia zarządu zakładowej organizacji związkowej o liczbie osób stanowiących kadrę kierowniczą w rozumieniu art. 32 ust. 5 ww. ustawy. Od 30 października wniosek o taką informację może być złożony nie tylko na piśmie, lecz także w formie dokumentowej lub elektronicznej. Pracodawca ma 7 dni od otrzymania wniosku na przekazanie odpowiedzi. Nie jest to nowy termin, zmienia się dopuszczalna forma wniosku. 

Ważny szczegół: przepis o możliwości elektronicznego złożenia wniosku nie oznacza automatycznie, że odpowiedź pracodawcy może zawsze przyjąć tę samą formę. Aby informacje wskazane w art. 32 ust. 9¹ zdanie pierwsze przekazywać w formie dokumentowej lub elektronicznej, strony powinny przewidzieć to w układzie zbiorowym pracy lub porozumieniu zgodnie z nowym art. 32¹ ustawy o związkach zawodowych. 

Przejęcie zakładu pracy: nowa forma, dotychczasowe obowiązki 

Przy przejściu zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę dotychczasowy i nowy pracodawca mają obowiązek poinformować działające u nich organizacje związkowe m.in. o terminie i przyczynach przejścia, jego skutkach oraz planowanych działaniach dotyczących warunków zatrudnienia. Informację trzeba przekazać co najmniej 30 dni przed planowanym przejściem (art. 26¹ ust. 1 oraz ust. 2 ustawy o związkach zawodowych). Nowy art. 32¹ ww. ustawy umożliwi przekazanie informacji również w formie dokumentowej lub elektronicznej, jeśli przewiduje to układ zbiorowy pracy albo porozumienie z organizacją związkową. 

Przykład: firma przejmuje część działalności wraz z pracownikami. Dział HR przygotował informację dla związku w pliku PDF. Zanim wyśle ją jako wiadomość e-mail, powinien sprawdzić, czy związek i pracodawca uzgodnili dopuszczalność formy dokumentowej. Sam fakt, że korespondencja odbywała się dotychczas e-mailem, nie zastępuje wymaganego uzgodnienia. 

Rada pracowników: e-mail tak, ale po akceptacji formy 

Nowelizacja daje radzie pracowników możliwość składania wniosków o informacje także w formie dokumentowej i elektronicznej. Pracodawca może natomiast przekazywać informacje objęte art. 13 ust. 1 ustawy o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji na piśmie, w formie dokumentowej lub elektronicznej – pod warunkiem uprzedniej akceptacji wybranej formy przez radę. Strony mogą też określić formy komunikacji w porozumieniu dotyczącym zasad współpracy na podstawie art. 5 ust. 1 ww. ustawy. 

W praktyce chodzi m.in. o informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej pracodawcy, zmian zatrudnienia i reorganizacji pracy. Elektroniczne przekazanie materiałów nie może pozbawiać rady czasu na ich przeanalizowanie ani przygotowanie do konsultacji. Obowiązek prowadzenia konsultacji pozostaje bez zmian. 

Forma dokumentowa a elektroniczna – czy zwykły e-mail wystarczy? 

W języku potocznym wiadomość e-mail jest „elektroniczna”, ale przepisy rozróżniają formę dokumentową i elektroniczną. Ma to znaczenie dla poprawności korespondencji. 

Forma pisemna: Oświadczenie opatrzone własnoręcznym podpisem. 

Forma dokumentowa: Utrwalenie oświadczenia w sposób pozwalający ustalić osobę składającą oświadczenie; odpowiednio identyfikowalny e-mail może spełniać ten wymóg. 

Forma elektroniczna: Oświadczenie w postaci elektronicznej opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym. 

To rozróżnienie wynika z art. 77², 77³, 78 i 78¹ Kodeksu cywilnego. Wysłanie zwykłego skanu podpisanego pisma nie jest samo w sobie równoznaczne ze złożeniem oświadczenia w formie elektronicznej. Trzeba też osobno zadbać o dowód, że korespondencja dotarła do adresata. 

Trzy pułapki, których HR powinien uniknąć 

  1. Automatyczne przeniesienie całej korespondencji na e-mail. Nowelizacja obejmuje konkretne przepisy. Nie zmienia wszystkich wymagań dotyczących konsultacji, wypowiedzeń czy ochrony działaczy związkowych. 
  1. Utożsamianie możliwości złożenia wniosku z formą odpowiedzi. To dwa odrębne zagadnienia – szczególnie przy informacji o liczbie osób stanowiących kadrę kierowniczą. 
  1. Brak śladu uzgodnień i doręczenia. W sporze liczy się nie tylko treść informacji, ale też możliwość wykazania akceptacji formy, daty przekazania i zakresu udostępnionych danych. 

Jak przygotować firmę? Lista kontrolna dla pracodawcy 

Zidentyfikuj, które informacje przekazujesz związkom zawodowym i radzie pracowników na podstawie wymienionych przepisów. 

Sprawdź układy zbiorowe pracy i porozumienia – czy przewidują formę dokumentową lub elektroniczną? 

Ustal z radą pracowników i udokumentuj uprzednią akceptację formy przekazywania informacji. 

Wyznacz adresy i osoby upoważnione do odbioru oraz wysyłki korespondencji. 

Zadbaj o potwierdzenia, archiwizację, bezpieczeństwo danych i kontrolę ustawowych terminów. 

Dobrze zaprojektowana procedura nie tylko ograniczy papierowy obieg dokumentów. Pozwoli też uniknąć sytuacji, w której formalnie poprawna informacja zostanie wysłana niewłaściwym kanałem albo zbyt późno. 

Więcej o cyfryzacji procesów HR: Kadry i płace – cyfrowa rewolucja w obsłudze procesów. 

zobacz także:

Elektroniczne wnioski urlopowe – 5 najważniejszych korzyści.

Co zmiana oznacza dla pracodawców? 

Nowelizacja usuwa część formalnych barier w komunikacji z przedstawicielami pracowników, ale nie zastępuje dobrych procedur. Dla pracodawcy najważniejsze jest rozpoznanie rodzaju dokumentu, uzgodnienie dopuszczalnej formy tam, gdzie wymaga tego ustawa, oraz zachowanie dowodów przekazania informacji. Właśnie połączenie zgodności prawnej z uporządkowanym procesem pozwoli realnie wykorzystać potencjał elektronizacji. 

Contract Administration wspiera przedsiębiorstwa w organizacji i prowadzeniu procesów kadrowych. Potrzebujesz wsparcia – skontaktuj się z nami! 

Najczęstsze pytania pracodawców (FAQ) 

Od kiedy obowiązuje nowelizacja? 

Czy pracodawca może wysłać informację o przejściu zakładu pracy e-mailem? 

Czy związek zawodowy może e-mailem zapytać o liczbę osób z kadry kierowniczej? 

Czy pracodawca może sam wybrać e-mail jako sposób przekazywania informacji radzie pracowników? 

Czy nowe przepisy pozwalają prowadzić wszystkie konsultacje wyłącznie e-mailem? 


Monika Roman Dyrektor Działu Kadr, Contract Administration Posiada wieloletnie doświadczenie w outsourcingu i od 2008 roku jest odpowiedzialna za zarządzanie działem w obszarze administracji personalnej, świadcząc usługi dla ponad 150 klientów polskich i zagranicznych. Ekspert z zakresu prawa pracy.

Poznaj nasze usługi

Chcesz być na bieżąco?
Subskrybuj nasz newsletter!

Pełna treść zgody

Contract Administration Sp. z o. o.

ul. Wronia 10
00-840 Warszawa
Polska

Telefon: +48 22 295 32 00
contact@ca-staff.eu

NIP: 526-001-29-88, KRS: 0000028831,
REGON: 012548510. Sąd Rejonowy dla
m.st. Warszawy, XIII Wydział Gospodarczy

 

Mapa