Honorowy dawca krwi – ile dni wolnego od pracy i kiedy?

Jakie są zasady udzielania zwolnienia od pracy honorowym dawcom krwi? W poniższym artykule wyjaśniamy kiedy pracodawca jest obowiązany zwolnić od pracy pracownika będącego krwiodawcą.

Honorowy Dawca Krwi – kim jest i jakie przywileje zyskuje?

Tytuł „Honorowego Dawcy Krwi” przysługuje osobie, która bezpłatnie oddała krew oraz została zarejestrowana w Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa. Ponadto, tytuł i odznaka „Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi” przysługują:

• każdej kobiecie, która oddała co najmniej 5 litrów krwi,
• każdemu mężczyźnie, który oddał co najmniej 6 litrów krwi, oraz
• każdemu kto oddał odpowiadającą tej objętości ilość innych składników krwi.

Z obydwoma tymi tytułami wiążą się dodatkowe przywileje i uprawnienia, w tym dni wolne od pracy. Zgodnie z Art. 9. 1 oraz Art. 9a. 1 ustawy z 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi, Honorowy Dawca Krwi zyskuje zwolnienie od pracy w:

• dniu, w którym oddaje krew lub jej składnik, oraz
• w dniu następnym, oraz
• na czas okresowego badania lekarskiego dawców krwi na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

Więcej o przywilejach krwiodawców przeczytasz tutaj

Kiedy pracodawca udziela krwiodawcy zwolnienia od pracy?

Zasady udzielania zwolnienia od pracy na czas oddania krwi regulują przepisy:

• Ustawy z 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi oraz
• Rozporządzenia Ministra Pracy u polityki Socjalnej z 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy.

W świetle obowiązujących przepisów pracodawca udziela pracownikowi zwolnienia od pracy w dniu, w którym pracownik oddaje krew oraz w dniu następnym, a także na czas okresowego badania lekarskiego dawców krwi w przypadku kiedy pracownik nie może ich wykonać w czasie wolnym od pracy.

Zmiany w zasadach zwolnień od pracy dla krwiodawców od 1 maja 2026 r.

Od 1 maja 2026 roku wchodzą w życie nowe zasady dokumentowania nieobecności pracowników zgłaszających się do oddania krwi. W przypadku niedopuszczenia dawcy do donacji, zwolnienie od pracy będzie przysługiwało wyłącznie na czas niezbędny na dojazd oraz przeprowadzenie badań (potwierdzony rzeczywistym czasem pobytu w placówce), a nie na cały dzień. Zmiana oznacza więc odejście od dnia wolnego na rzecz zwolnienia obejmującego wyłącznie czas niezbędnych badań i dojazdów. 

Zmiana ta dotyczy również wizyt na badania kontrolne czy odbiór wyników. Jednocześnie warto zaznaczyć, że zasady dotyczące pełnej donacji pozostają bez zmian, a więc pracownikowi nadal przysługują 2 dni wolnego (dzień oddania krwi oraz dzień następny).  

Ponadto, zwolnienie od pracy z tytułu oddania krwi jest płatne, a więc pracownik zachowuje za ten czas prawo do wynagrodzenia, którego wysokość ustala się na takich samych zasadach jak wysokość wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy. Naliczanie wynagrodzeń: dowiedz się, jak możemy pomóc

W celu uzyskania zwolnienia od pracy pracownik/krwiodawca powinien:

• wcześniej poinformować pracodawcę o nieobecności w związku z planowanym oddaniem krwi,
• dostarczyć pracodawcy dokument poświadczający oddanie krwi lub osocza, czyli przedstawić zaświadczenie wydane przez Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, Wojskowe Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa MON lub Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa MSWiA.

Warto zaznaczyć, że pracownik/krwiodawca może otrzymać także kilka godzin zwolnienia od pracy, nawet jeśli do oddania krwi nie doszło z przyczyn medycznych (w takim przypadku równie ważne jest posiadanie przez pracownika zaświadczenia wydanego przez stację krwiodawstwa).

A co z oddaniem krwi w trakcie urlopu wypoczynkowego?

Pracownikowi nie przysługuje dzień wolny od pracy z tytułu oddania krwi w trakcie przebywania na urlopie wypoczynkowym. Zwolnienie od pracy dla krwiodawcy obowiązuje wyłącznie w dniu, w którym pracownik/krwiodawca miał świadczyć pracę. Tak więc, pracownik, który nie świadczy pracy nie może wnioskować u pracodawcy o dzień wolny po powrocie z urlopu, jeśli w jego trakcie oddał krew w stacji krwiodawstwa.

Rozliczanie czasu pracy – sprawdź, jak możemy pomóc!
Dowiedz się więcej o usłudze: Rozliczanie czasu pracy